ŞUBAT 2017 / AKTİF YAŞLILARDA İÇ MEKAN BİSİKLET DERSLERİNİN ETKİSİ

Paschaleri Z, Arabatzi F, Papitsa A, Giagazoglou P and Kellis E
Aristotle University of Thessaloniki, Serres, Greece
Sports Medicine & Doping Studies,  2016, 6:2
http://dx.doi.org/10.4172/2161-0673.1000178
Çeviren: Deniz SİSA

Bu çalışmada; Brezilya’da hızla artış gösteren yaşlı nüfusun, daha kaliteli bir yaşam sürebilmesi düşünülerek başlanmış olan bu çalışmada, ileri yaşlarda olan aktif kişilerin 12 haftalık iç mekan bisiklet (indoor cycling) ders programının, beden kompozisyonları, kassal dayanıklılıkları, esneklikleri, dengeleri ve günlük aktivitelerine olan etkileri ölçülmüştür.
İç mekân bisiklet derslerinin kardiovasküler sistem üzerindeki olumlu etkisi olduğu düşünülmektedir (Mello, 2004). Bu derslerde, sosyal bir ortam oluşturularak, keyifli vakit geçirildiği vurgulanmıştır (Dechamps ve ark. 2005). Ayrıca, oturarak yapılan bir egzersiz olmasından dolayı kalça, diz ve ayak bileği eklemine binen yük azaldığı, böylece kilolu kişilerde eklem dejenerasyonunun önüne geçilebildiği söylenmiştir (Weineck, 1991). Dersin aynı anda farklı yaş gruplarına ve farklı seviyelere aynı anda uygulanabiliyor olması da bu egzersizi tercih nedeni haline getirmiştir (Mello, 2004; Silva ve Oliveira, 2002). Bununla birlikte; derste kullanılan müziğin motivasyona olan etkisi olduğu ifade edilmiştir (Miranda ve Godelli, 2002).
Çalışmada katılımcı olarak yer alabilme kriterleri; 60 yaş ve üzerinde, en az 6 aylık düzenli ve haftada 3 kez egzersiz yapıyor olmaları, güncel sağlık raporuna sahip olmalarıdır. Bu kriterlere uygun 10 katılımcı çalışmada yer almıştır. Katılımcılara program öncesinde, ortasında ve sonunda çeşitli testler uygulanmıştır. Testler her seferinde 2 günde yapılacak şekilde programlanmıştır. İlk gün antropometrik değerlendirmeler (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bacak, kalça, abdominal çevre ölçümleri ve vücut kitle indeksi), kassal dayanıklılık testleri (30 saniye süreli sandalyeye oturup kalkma), denge testi (flamingo testi) ve esneklik testi (Wells Bank Test); ikinci gün günlük hayat aktiviteleri testleri (800 m yürüme, merdiven çıkma, yerden kalkma, çorap giyme) yapılmıştır.
Çalışma 12 hafta süresince, haftada 2 kere, 60 dakikalık dersler olarak devam etmiştir. Çalışmanın başlangıcında, ders sırasında ve sonrasında tüm katılımcılar; bisikletler, uygun kıyafet, ders sırasında beslenme ve sıvı tüketimiyle ilgili bilgilendirilmiştir.
Aşağıdaki tabloda çalışmada uygulanan aralıklı antrenman programı belirtilmektedir. Her ders öncesinde esneme egzersizleri yapılmış, stüdyoya geçiş, bisikletlerin katılımcılara uygun olarak ayarlanmasına zaman ayrılmıştır. Katılımcılar derse alıştıkça 3. haftadan sonra geçiş süreleri kısalmış pedal çevirme süresi artmıştır. 9. Haftadan sonra ise esneme egzersizlerine ayırılan süre kısalmış, pedal çevirme süresi uzamıştır. Kademeli olarak aralıklı antrenman süreleri de artış göstermiştir. Tüm dersler oturarak, sürüş pozisyonunda yapılmıştır.


Hafta

Esneklik Egzersizleri

Geçiş-bisiklet ayarları

Pedal çevirme

Aralıklı antrenman süreleri
Hafif-orta-şiddetli

1-2

15 dakika
stüdyo dışında

20 dakika

20 dakika

3dk- 1dk- 1 dk
(4 set)

3-8

15 dakika
stüdyo dışında

10 dakika

30 dakika

2dk-2dk-1dk
(5 set)

9-12

5 dakika
stüdyo dışında

10 dakika

40 dakika

4dk 30sn-2dk.30sn- 1dk30sn
(5 set)

Bu çalışmanın sonucunda, antropometrik ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç bulunmasa da da vücut kütlesinde, vücut kitle indeksinde, abdominal çevre ölçümlerinde program öncesi ve sonrası arasında aritmetik olarak bir düşüş gözlemlenmiştir.
Çalışmada denge ve kassal dayanıklılık testlerinde program öncesi ve sonrası arasında istatistiksel anlamlılık bulunmuştur.  Dengedeki bu farklılığın, alt grup kaslarının bu çalışmada aktif olmasından kaynaklandığı düşünülmüştür. Aslında bu iki test sonucu birbirleriyle uyumluluk göstermektedir.
Çalışmanın diğer bir sonucu ise, iç mekandaki bisiklet dersinin günlük aktiviteye etkisidir. Yapılan 4 testten sadece çorap giyme testinde anlamlı bir sonuç çıkmamış, diğerlerinde anlamlı bir gelişim görülmüştür. İleri yaşlarda aktif olan kişilerin bu tip egzersizlerle fonksiyonel kapasitelerini geliştirebileceklerini ve daha kaliteli bir yaşam sürebilecekleri düşünülmektedir.

Mello D.Ciclismo indoor. Rio de Janeiro:Sprint;2004
Dechamps SR, ve arkadaşları,Movitos e beneficios psicios psicologicos que levam os indivuduos dos sexos masculino e feminino a praticarem ciclismo indoor. Rev Bras Ci e Mov. 2005;13(2):27-32
Weineck J. Biologia do esporte. Sao Paolo: Manole;1991
Silva RA, Oliveira HB. Prevençao de lesoes no ciclismo indoor. Uma proposta metadologica. Rev Bras Ci e Mov. 2002; 10(4):7-18
Miranda ML, Godelli,MR. Avaliaçao de idosos sobre o papel e a influencia da musica na atividade fisica. Rev Paul Educ Fis. 2002;16(1):86-99
Silva RA, Oliveira HB. Prevençao de lesoes no ciclismo indoor. Uma proposta metadologica. Rev Bras Ci e Mov. 2002; 10(4):7-18